Dịch bệnh sốt xuất huyết đang bước vào giai đoạn cao điểm hằng năm, khi những ngày nắng nóng đan xen các trận mưa đã tạo môi trường nóng ẩm thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sôi, phát triển. Tính đến tháng 9 năm 2025, toàn tỉnh Vĩnh Long ghi nhận 4.198 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 82 trường hợp nặng phải nhập viện điều trị và không ghi nhận ca tử vong. Số ca mắc tăng gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm 2024; đồng thời ghi nhận 2.060 ổ dịch, tăng 2,6 lần. Một số địa bàn có số ca mắc cao gồm: Bình Đại 441 ca, Vĩnh Long 392 ca, Bến Tre 392 ca, Ba Tri 295 ca, Tam Bình 243 ca và Trà Vinh 164 ca. Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long, khuyến cáo bà con, cô bác nâng cao cảnh giác, chung tay chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
Bệnh Sốt xuất huyết Dengue là gì?
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm gây dịch do vi rút Dengue gây nên. Vi rút Dengue có 4 typ huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Vi rút truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi vằn là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu.
Bệnh xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc điểm của sốt xuất huyết Dengue là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.
Muỗi vằn có đặc điểm như thế nào?
Muỗi vằn có màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng, muỗi thường đậu ở quần, áo, chăn màn trong nhà, muỗi vằn thường hoạt động hút máu vào sáng sớm và chiều tối.
Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, xô, chậu, hốc cây …các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, lốp xe, vỏ dừa, hốc cây ….Muỗi vằn xuất hiện nhiều vào mùa mưa. Vì vậy bệnh SXH xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn.
Bệnh sốt xuất huyết Dengue có biểu hiện gì?
Bệnh sốt xuất huyết Dengue có biểu hiện lâm sàng đa dạng, diễn biến nhanh chóng từ nhẹ đến nặng. Bệnh thường khởi phát đột ngột và diễn biến qua ba giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục.
Giai đoạn sốt: Sốt cao đột ngột, liên tục; Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn; Da xung huyết; Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt; Thường có chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi.
Giai đoạn nguy hiểm: thường vào ngày thứ 3 - 7 của bệnh, người bệnh có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt; Đau bụng nhiều và liên tục; Nôn ói; Vật vã, lừ đừ, li bì; Xuất huyết dưới da: Nốt xuất huyết rải rác hoặc chấm xuất huyết thường ở mặt trước hai cẳng chân và mặt trong hai cánh tay, bụng, đùi, sườn hoặc mảng bầm tím; Xuất huyết niêm mạc như chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi tiêu phân đen hoặc máu, xuất huyết âm đạo hoặc tiểu máu...
Giai đoạn hồi phục: thường vào ngày thứ 7 - 10 của bệnh, người bệnh hết sốt, toàn trạng tốt lên, thèm ăn và tiểu nhiều; Có thể phát ban hồi phục hoặc ngứa ngoài da…
Bệnh SXH chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, bệnh thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc có thể gây tử vong, nhất là trẻ em.Vì vậy chúng ta cần phải biết cách phòng chống để tránh tác hại về sức khỏe, về kinh tế và xã hội. Biện pháp hiệu quả phòng bệnh Sốt xuất huyết là loại trừ nơi đẻ trứng của muỗi vằn, loại trừ ổ lăng quăng, diệt muỗi vằn truyền bệnh và không để muỗi đốt. Một số biện pháp phòng bệnh Sốt xuất huyết bà con cần thực hiện:
Thứ nhất: Chủ động tiêm phòng vắc xin SXH
Vắc xin sốt xuất huyết hiện nay có khả năng phòng ngừa đồng thời cả 4 tuýp vi rút gây bệnh. Đối tượng tiêm chủng là những người từ 4 tuổi trở lên, với lịch tiêm gồm 2 mũi. Trong đó, mũi thứ nhất được tiêm lần đầu và mũi thứ hai được tiêm cách mũi đầu tiên đúng 3 tháng. Nơi để bà con có thể đến tiêm ngừa SXH (Phòng tiêm dịch vụ tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long tại Vĩnh Long; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long cơ sở Trà Vinh; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long cơ sở Bến Tre)
Thứ hai: Diệt muỗi, diệt lăng quăng bằng cách:
+ Thường xuyên vệ sinh, cọ rửa các lu, khạp, bể chứa nước sinh hoạt ít nhất một lần mỗi tuần.
+ Thay nước lọ hoa, bình nước cho thú cưng, chậu cây cảnh hàng tuần.
+ Đậy kín các vật dụng chứa nước như lu, chum, xô, chậu để không cho muỗi vào đẻ trứng.
+ Bỏ muối hoặc dầu vào bát kê chân chạn, khay nước thải tủ lạnh.
+ Lấp các hố nước đọng tự nhiên hoặc nhân tạo quanh nhà.
+ Thu gom, dọn dẹp và tiêu hủy các vật liệu phế thải, chai lọ, vỏ dừa, vỏ lon, lốp xe cũ, gáo dừa… tránh để nước đọng lâu ngày
Thứ Ba: Chống muỗi đốt bằng cách:
+ Ngủ mùng kể cả ban ngày.
+ Mặc quần áo dài tay.
+ Thoa kem chống muỗi khi đi vào vùng nhiều muỗi.
+ Dùng nhang muỗi, vợt muỗi điện hoặc bình xịt muỗi đúng hướng dẫn.
- Vệ sinh môi trường sống:
+ Thường xuyên dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, mở cửa sổ cho ánh nắng chiếu vào nhà.
+ Phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh quanh khu vực sinh sống.
+ Kiểm tra và sửa chữa các máng nước bị rò rỉ, lấp các hốc nước đọng bằng cát hoặc xi măng.
Khi bản thân hoặc người thân có các dấu hiệu nghi ngờ mắc Sốt xuất huyết như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, phát ban, chảy máu cam hoặc chảy máu dưới da, cần nhanh chóng đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà hoặc cạo gió, cắt lễ… tránh nguy hiểm tính mạng. Đồng thời báo cho Trạm Y tế địa phương để triển khai các biện pháp xử lý dịch, phòng chống lây lan trong cộng đồng.
Thứ tư: Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh ở người tại các địa phương, là trách nhiệm của cấp uỷ Đảng, Chính quyền, các Ban ngành đoàn thể, trong đó Ngành Y tế đóng vai trò chủ đạo triển khai, thực hiện các hoạt động chuyên môn như: Chuẩn bị đầy đủ cơ số thuốc, hoá chất, đội phòng chống dịch cơ động, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi có dịch bệnh xảy ra, theo đúng qui trình chuyên môn.
Tăng cường đẩy mạnh công tác Truyền thông giáo dục sức khoẻ, giám sát tình hình dịch bệnh, nhất là những dịch bệnh mới nổi, có xu hướng lây lan nhanh chóng thành dịch lớn trong cộng đồng, thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết, huy động gia đình, đoàn thể, cộng đồng cùng tham gia./.
-------
* Video tuyên truyền phòng chống Sốt xuất huyết:
Nguồn tin: DS. Nguyễn Hoàng Vũ (Khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe):