HƯỞNG ỨNG NGÀY SỨC KHỎE TÂM THẦN THẾ GIỚI 10/10/2025
- Thứ hai - 06/10/2025 21:48
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Chủ đề: “Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp”
Ngày 10/10 hàng năm được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới, nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi hành động toàn cầu vì sức khỏe tinh thần. Năm 2025, chủ đề được chọn là “Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp” – phản ánh thực tế ngày càng nhiều biến cố, thiên tai và khủng hoảng đang tác động mạnh mẽ đến đời sống con người.
Theo WHO, hàng triệu người trên thế giới bị ảnh hưởng bởi thảm họa và tình huống khẩn cấp mỗi năm. Gần một phần ba trong số đó có thể gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Cứ năm người từng trải qua chiến tranh hoặc xung đột thì có một người mắc các rối loạn như trầm cảm, lo âu, rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn lưỡng cực hoặc tâm thần phân liệt.
Hầu hết những người bị ảnh hưởng đều trải qua căng thẳng tâm lý – lo lắng, mất ngủ, mệt mỏi, cáu gắt hoặc cảm giác tuyệt vọng. Một số trường hợp nếu không được hỗ trợ kịp thời có thể tiến triển thành rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Đặc biệt, người mắc bệnh tâm thần sẵn có là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong thảm họa, do thiếu thuốc men, nơi ở an toàn và sự chăm sóc y tế.
Các tình huống khẩn cấp cũng làm gián đoạn hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần, khiến người dân khó tiếp cận dịch vụ hỗ trợ, trong khi nhu cầu lại tăng cao. Ngay cả những nhân viên y tế, tình nguyện viên, lực lượng cứu hộ cũng có thể chịu tổn thương tinh thần khi thường xuyên đối diện với đau thương, mất mát và áp lực công việc.
Trước thực trạng đó, WHO khuyến nghị các quốc gia cần tích hợp dịch vụ sức khỏe tâm thần và hỗ trợ tâm lý xã hội (MHPSS) trong kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Các hoạt động ưu tiên gồm:
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2025 gửi thông điệp mạnh mẽ: “Không ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe tâm thần, dù trong thảm họa hay khủng hoảng”
Mỗi người hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe, chia sẻ, quan tâm và hỗ trợ những người xung quanh – bởi chăm sóc sức khỏe tâm thần chính là chăm sóc cuộc sống bình an và bền vững cho toàn xã hội.
Ngày 10/10 hàng năm được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới, nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi hành động toàn cầu vì sức khỏe tinh thần. Năm 2025, chủ đề được chọn là “Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp” – phản ánh thực tế ngày càng nhiều biến cố, thiên tai và khủng hoảng đang tác động mạnh mẽ đến đời sống con người.
Theo WHO, hàng triệu người trên thế giới bị ảnh hưởng bởi thảm họa và tình huống khẩn cấp mỗi năm. Gần một phần ba trong số đó có thể gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Cứ năm người từng trải qua chiến tranh hoặc xung đột thì có một người mắc các rối loạn như trầm cảm, lo âu, rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn lưỡng cực hoặc tâm thần phân liệt.
Hầu hết những người bị ảnh hưởng đều trải qua căng thẳng tâm lý – lo lắng, mất ngủ, mệt mỏi, cáu gắt hoặc cảm giác tuyệt vọng. Một số trường hợp nếu không được hỗ trợ kịp thời có thể tiến triển thành rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Đặc biệt, người mắc bệnh tâm thần sẵn có là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong thảm họa, do thiếu thuốc men, nơi ở an toàn và sự chăm sóc y tế.
Các tình huống khẩn cấp cũng làm gián đoạn hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần, khiến người dân khó tiếp cận dịch vụ hỗ trợ, trong khi nhu cầu lại tăng cao. Ngay cả những nhân viên y tế, tình nguyện viên, lực lượng cứu hộ cũng có thể chịu tổn thương tinh thần khi thường xuyên đối diện với đau thương, mất mát và áp lực công việc.
Trước thực trạng đó, WHO khuyến nghị các quốc gia cần tích hợp dịch vụ sức khỏe tâm thần và hỗ trợ tâm lý xã hội (MHPSS) trong kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Các hoạt động ưu tiên gồm:
- Lập kế hoạch ứng phó liên ngành, có cơ chế phối hợp và đánh giá rủi ro cụ thể.
- Đào tạo sơ cứu tâm lý cho tuyến đầu, giúp hỗ trợ kịp thời cho người gặp khủng hoảng.
- Tăng cường truyền thông cộng đồng để người dân hiểu đúng và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ.
- Bảo vệ quyền của người mắc bệnh tâm thần, đặc biệt tại các cơ sở điều trị, phục hồi và chăm sóc xã hội.
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2025 gửi thông điệp mạnh mẽ: “Không ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe tâm thần, dù trong thảm họa hay khủng hoảng”
Mỗi người hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe, chia sẻ, quan tâm và hỗ trợ những người xung quanh – bởi chăm sóc sức khỏe tâm thần chính là chăm sóc cuộc sống bình an và bền vững cho toàn xã hội.