Một ngôi sao sáng, mãi không bao giờ tắt

Ngôi sao, ngọn lửa về tri thức, về lý luận

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà lý luận vừa kiên định, vừa sáng tạo, rất xuất sắc của Đảng và Nhà nước ta. Ông thường nhắc các cộng sự của mình ghi nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng. Chỉ Đảng nào có lý luận tiên phong hướng dẫn thì Đảng đó mới làm tròn được vai trò là người chiến sĩ tiên phong".

Cho đến những ngày gần đây, khi sức khỏe giảm sút rõ rệt, thể lực yếu dần nhưng trí tuệ, tâm huyết, hoài bão của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn vẹn nguyên, vẫn rực sáng. Ông trao đổi, căn dặn các vị lãnh đạo cấp cao rằng đến năm 2025, trên cơ sở tổng kết 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, 50 năm thống nhất đất nước, cần hoàn thiện một cách cơ bản hệ thống lý luận về đường lối đổi mới của chúng ta. Ông cũng mong muốn đến năm 2045, khi Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao thì chúng ta sẽ có một hệ thống lý luận hoàn chỉnh, khoa học và hiện đại về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam.
 

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và các đại biểu Quốc hội TP.Hà Nội tiếp xúc cử tri sáng 15.10.2022

Năm 2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có bài viết quan trọng Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Sau khi đánh giá tổng quát về tình hình thế giới và trong nước, đề cập vấn đề văn hóa và con người, ông viết: "Chúng ta cần một xã hội mà trong đó sự phát triển là thực sự vì con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột và chà đạp lên phẩm giá con người. Chúng ta cần sự phát triển về kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, chứ không phải gia tăng khoảng cách giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội. Chúng ta cần một xã hội nhân ái, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, hướng tới các giá trị tiến bộ, nhân văn, chứ không phải cạnh tranh bất công, "cá lớn nuốt cá bé" vì lợi ích vị kỷ của một số ít cá nhân và các phe nhóm".

Tổng Bí thư cũng viết: "Và chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, do nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có. Phải chăng những mong ước tốt đẹp đó chính là những giá trị đích thực của chủ nghĩa xã hội và cũng chính là mục tiêu, là con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi".

Con người văn hóa, giản dị sâu sắc trong mỗi suy nghĩ, việc làm

Trong thực tiễn, trong đời sống hằng ngày của bản thân và gia đình, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn nêu tấm gương học hỏi, rèn luyện, thực hành, đi trước, làm trước và luôn làm đúng. Cô giáo cao niên Đặng Thị Phúc vẫn nhớ mãi cậu học trò lớp 4 Nguyễn Phú Trọng năm nào: "Em ấy chỉ mặc mỗi bộ quần áo nâu, đi chân đất, không kể đông hay hè, vì nhà em nghèo khó". Sau đó, ông thường xuyên sắp xếp thời gian về thăm trường cấp 2, cấp 3 Nguyễn Gia Thiều và các thầy cô, có người còn đứng lớp, có người đã nghỉ hưu. Cô Phúc kể: "Nhớ một lần gần đây, dù đã giữ cương vị rất cao, em vẫn tìm về thăm gia đình tôi. Hôm đó, tôi đang chuẩn bị cơm chiều ở một nhà thuê tạm nhỏ bé, do nhà tôi đang xây dựng, đường vào cũng quanh co lắm, vậy mà em vẫn lặn lội tìm được".
 

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp xúc cử tri Q.Ba Đình, Hà Nội tháng 10.2019

Sinh thời, ông Dương Đức Quảng (Giám đốc Trung tâm Thông tin báo chí, Văn phòng Chính phủ), người bạn cùng lớp Tổng Bí thư, kể lại: "Khi đã giữ cương vị công tác rất cao, anh Trọng vẫn tham dự gần như đều đặn các cuộc gặp mặt cựu sinh viên ngữ văn khóa 8 với các thầy cô từng dạy dỗ. Có lần, anh nói chân thành: "Khi đã đến đây, xin được để mọi chức tước ở bên ngoài căn phòng này"".

PGS-TS Nguyễn Ngọc Thiện, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn văn học Việt Nam, bạn cùng lớp với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, nhớ lại mỗi kỳ họp lớp, ông thường đến dự bằng xe máy lúc còn trẻ, sau này thì nhờ bảo vệ chở bằng xe máy. Những năm gần đây, sức khỏe giảm sút, và cũng theo quy định bảo vệ, ông đến bằng xe ô tô, nhưng để ngoài xa, đi bộ vào. Tổng Bí thư vẫn thưa với các thầy, các cô rằng: "Em đến đây mãi mãi là học trò của các thầy, các cô. Tôi đến đây mãi mãi là bạn học của các bạn, các anh các chị. Mong chúng ta luôn giữ được tình cảm thầy trò, bè bạn như những ngày xa xưa, thời còn nhiều gian khổ, thiếu thốn".

Nhiều bạn bè của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng có chung nhận xét: Tổng Bí thư cùng vợ và các con đều sống giản dị, chan hòa, chân thành với mọi người. Họ làm lễ cưới cho con gái, con trai khi ông đã ở cương vị lãnh đạo cấp cao, gia đình và họ hàng đôi bên bàn bạc chỉ làm hẹp, làm giản dị, tiết kiệm, tiệc trà, hoa quả, bánh ngọt, không cỗ bàn linh đình. Chỉ sau đám cưới của các con, ông bà mới gửi thiếp báo hỉ tới một số ít bạn bè, đồng chí, họ tộc.

Lò lửa rực cháy chống tham nhũng

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ngày 26.6.2018, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: "Phải ngăn ngừa tận gốc những sai phạm, khuyết điểm một cách căn cơ, bài bản bằng các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nói một cách hình ảnh là phải "nhốt quyền lực vào trong lồng cơ chế"". Tổng Bí thư luôn ghi nhớ, luôn nhắc nhở mọi người lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tham nhũng là hành vi "ăn cắp của công làm của tư"; tham ô, tham nhũng là "giặc nội xâm", tham nhũng, tiêu cực là "khuyết tật bẩm sinh" của quyền lực.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh tham nhũng tiền bạc, tài sản thì có thể thu hồi được, nhưng "nếu suy thoái về đạo đức, tư tưởng là mất tất cả". Vì lẽ đó, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải tập trung đánh vào gốc rễ của nó, đó là những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Tổng Bí thư khẳng định: "Đây là công cuộc quan trọng, to lớn, lâu dài, phải trở thành xu thế không thể đảo ngược".

Tổng Bí thư thường nói với các đồng chí bên cạnh mình: sinh thời, Bác Hồ rất nghiêm minh, kiên quyết khi xem xét và xử lý cán bộ tham nhũng, tiêu cực, sống xa hoa, lãng phí. Việc xử lý nhiều cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, rất cao như vừa qua là điều không ai mong muốn, thậm chí rất đau xót, nhưng không thể khác, phải làm kiên quyết, kiên trì vì sự nghiệp chung, vì sự nghiêm minh của kỷ luật Đảng, thượng tôn pháp luật Nhà nước, đáp ứng lòng mong mỏi, niềm tin của nhân dân, vì lợi ích quốc gia, dân tộc, vì sự tồn vong của chế độ. Tổng Bí thư nhắc lại câu ca dân gian: "Cấp trên ở chẳng chính ngôi/Cho nên cấp dưới chúng tôi hỗn hào".

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết khi đọc bản kê khai tài sản của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, có thể thấy mức lương của ông không cao, tiền tiết kiệm và tài sản không có gì đáng kể. Ngoài căn nhà công vụ theo quy định của Đảng và Nhà nước, ông chỉ có hơn 300 m2 đất ở quê nhà do ông bà tổ tiên để lại.

Lúc sinh thời, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu nhận xét: "Anh Trọng là nhà lý luận sắc bén của Đảng ta. Anh là người cộng sản chân chính, chí tình, chí nghĩa. Tính cách thì nhân hậu, nhưng quyết liệt, không khoan nhượng trong công cuộc chỉnh đốn Đảng để Đảng ta ngày càng trong sạch hơn, xứng đáng là công bộc, là đầy tớ trung thành của nhân dân".

Giáo sư Zachary Abuza, một học giả người Mỹ, nhận xét: "Kể từ tháng 12.2016, thời điểm Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát động công cuộc phòng, chống tham nhũng, đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn tiếp tục ở mức mạnh và ổn định. Hiện nay, so với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài".

Ngọn lửa ấy, ngôi sao ấy sáng mãi, cháy mãi

Khi Tổng Bí thư ra đi, có nhiều người nhắc tới những lời ông từng nói, vừa để nhớ ông, cũng là để nhắc mình. Ông thường nói: "Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, tất cả vì sự nghiệp chung, đó mới là người cộng sản chân chính". Tổng Bí thư cũng nhắc lại lời bình của nhà văn Nguyễn Đình Thi trong phim Hồ Chí Minh - Chân dung một con người (Bông sen Vàng LHP 1990): "Trên ngực áo này không một tấm huân chương. Và dưới làn áo mỏng này có một trái tim", sâu sắc lắm, thấm thía lắm!". Khi còn học ở trường đại học, tới lúc làm nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Liên Xô, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ghi nhớ lời nhân vật Pavel Korchagin trong Thép đã tôi thế đấy: "Ta có thể tự hào rằng, tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời - sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng con người, mang lại hạnh phúc cho nhân dân".

Giờ đây, khi nhìn lại cuộc đời ông, có thể thấy Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là người cộng sản chân chính, người học trò rất xuất sắc, gương mẫu, trung thành, tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo xuất sắc, gương mẫu lớp trước của Đảng ta, nhân dân ta. Chúng tôi - những cán bộ, đảng viên, quần chúng, tất cả những người Việt Nam ở trong, ngoài nước và bạn bè quốc tế xin vĩnh biệt ông, tự hào về ông, biết ơn ông!

Ông là ngọn lửa ấm áp, bỏng cháy, là ngôi sao sáng chói, sáng mãi không bao giờ tắt!