Một số chính sách mới về bảo hiểm y tế có hiệu lực từ tháng 1/2023
- Thứ năm - 29/12/2022 02:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tháng 1/2023, nhiều quy định mới trong lĩnh vực bảo hiểm y tế (BHYT) sẽ được đưa vào thực hiện. Sau đây là một số chính sách BHYT có hiệu lực từ tháng 1/2023.
1. Có thể đăng ký mua thẻ BHYT tại nhà
Theo Quyết định số 3510/QĐ-BHXH ngày 21/11/2022 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023) thì trình tự giải quyết thủ tục đăng ký, cấp thẻ BHYT đối với người chỉ tham gia BHYT trên Cổng dịch vụ công quốc gia, bao gồm các trường hợp: đăng ký tham gia lần đầu; đóng tiếp BHYT; thay đổi đối tượng tham gia sang nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng hoặc tham gia theo hộ gia đình.
Như vậy, từ ngày 01/01/2023, người dân thuộc các trường hợp nêu trên có thể ngồi tại nhà đăng ký mua thẻ và đóng tiền BHYT thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần đến trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH).
Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 3510/QĐ-BHXH thì tính năng đăng ký BHYT online trên Cổng dịch vụ công quốc gia chỉ áp dụng cho các nhóm đối tượng sau:
- Người tham gia BHYT thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHYT, gồm:
+ Người thuộc hộ cận nghèo;
+ Người thuộc hộ nghèo đa chiều;
+ Người thuộc hộ làm nông, lâm, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình.
- Hoặc người tham gia BHYT hộ gia đình.
2. Sửa đổi hướng dẫn về đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình
Trước đây, Khoản 2 Điều 37 Luật Cư trú 2020 đã sửa đổi thuật ngữ về “Hộ gia đình” tham gia BHYT tại Luật Bảo hiểm y tế 2008, sửa đổi bổ sung 2014 với định nghĩa như sau:“Hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế (sau đây gọi chung là hộ gia đình) là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú”.
Tuy nhiên, để thống nhất quy định sửa đổi này với các văn bản hướng dẫn của Luật BHYT, ngày 21/12/2022 Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP, trong đó sửa đổi quy định về nhóm đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình. Theo đó, những người tham gia BHYT hộ gia đình bao gồm:
+ Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú.
+ Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký tạm trú.
3. Nhận thẻ BHYT hộ người thân không cần mang sổ hộ khẩu
Với sự kiện bỏ sổ hộ khẩu từ ngày 01/01/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP sửa đổi loạt thủ tục có liên quan đến việc nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Theo đó, năm 2023 nhiều thủ tục sẽ có sự điều chỉnh, trong đó bao gồm cả thủ tục cấp, cấp lại, đổi thẻ BHYT khi nhờ người thân nhận kết quả hộ. Nghị định 104/2022/NĐ-CP quy định trường hợp người thân hoặc người giám hộ đi nhận thẻ BHYT thay thì phải xuất trình các giấy tờ sau:
- Người khác nhận hộ là thân nhân cung cấp các giấy tờ sau: Giấy hẹn; Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân; Giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân: Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh hoặc Giấy kết hôn hoặc Giấy xác nhận cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
- Người khác nhận hộ là người giám hộ cung cấp các giấy tờ sau: Giấy hẹn; Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân; Giấy tờ chứng minh quan hệ giám hộ: Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh hoặc Giấy kết hôn hoặc Giấy xác nhận về cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc quyết định công nhận việc giám hộ. Trong trường hợp không có người giám hộ đương nhiên theo quy định của pháp luật thì cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, quyết định công nhận việc giám hộ của cấp có thẩm quyền.
- Nếu không phải là thân nhân hoặc người giám hộ nêu trên, cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật hiện hành.
4. Quy trình giám định BHYT mới: Thực hiện song song 2 hình thức giám định
Ngày 12/12/2022 BHXH Việt Nam ban hành Quyết định số 3618/QĐ-BHXH về Quy trình giám định BHYT. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2023, thay thế Quyết định số 1456/QĐ-BHXH ngày 01 tháng 12 năm 2015 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Theo đó, đối tượng áp dụng Quyết định này là cơ quan BHXH các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khám, chữa bệnh BHYT.
Quyết định nêu rõ: Giám định BHYT là hoạt động chuyên môn do cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện hoặc phối hợp với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kiểm tra thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT; kiểm tra, đánh giá việc chỉ định điều trị, sử dụng thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế cho người bệnh theo quy định; kiểm tra, xác định chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT.
Quyết định hướng dẫn cụ thể 02 hình thức giám định được thực hiện song song bao gồm:
- Giám định chủ động (do cơ quan BHXH trực tiếp thực hiện): Là việc người được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ thực hiện công việc giám định trực tiếp hồ sơ, bệnh án, tài liệu (bản giấy hoặc dữ liệu điện tử) liên quan đến thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia BHYT.
- Giám định tự động (đây là hình thức giám định sử dụng phần mềm kiểm tra thông tin trong dữ liệu điện tử): Là việc sử dụng phần mềm kiểm tra thông tin trong dữ liệu điện tử với các điều kiện, quy định của pháp luật về thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT.
Bên cạnh đó, quy trình giám định mới quy định tại Chương IV Quyết định số 3618/QĐ-BHXH hướng dẫn chi tiết các nghiệp vụ giám định chi phí khám, chữa bệnh BHYT theo 03 hình thức: Giám định trên dữ liệu; giám định trên hồ sơ, tài liệu và giám định thanh toán trực tiếp.
Theo Quyết định số 3510/QĐ-BHXH ngày 21/11/2022 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023) thì trình tự giải quyết thủ tục đăng ký, cấp thẻ BHYT đối với người chỉ tham gia BHYT trên Cổng dịch vụ công quốc gia, bao gồm các trường hợp: đăng ký tham gia lần đầu; đóng tiếp BHYT; thay đổi đối tượng tham gia sang nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng hoặc tham gia theo hộ gia đình.
Như vậy, từ ngày 01/01/2023, người dân thuộc các trường hợp nêu trên có thể ngồi tại nhà đăng ký mua thẻ và đóng tiền BHYT thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần đến trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH).
Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 3510/QĐ-BHXH thì tính năng đăng ký BHYT online trên Cổng dịch vụ công quốc gia chỉ áp dụng cho các nhóm đối tượng sau:
- Người tham gia BHYT thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHYT, gồm:
+ Người thuộc hộ cận nghèo;
+ Người thuộc hộ nghèo đa chiều;
+ Người thuộc hộ làm nông, lâm, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình.
- Hoặc người tham gia BHYT hộ gia đình.
2. Sửa đổi hướng dẫn về đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình
Trước đây, Khoản 2 Điều 37 Luật Cư trú 2020 đã sửa đổi thuật ngữ về “Hộ gia đình” tham gia BHYT tại Luật Bảo hiểm y tế 2008, sửa đổi bổ sung 2014 với định nghĩa như sau:“Hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế (sau đây gọi chung là hộ gia đình) là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú”.
Tuy nhiên, để thống nhất quy định sửa đổi này với các văn bản hướng dẫn của Luật BHYT, ngày 21/12/2022 Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP, trong đó sửa đổi quy định về nhóm đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình. Theo đó, những người tham gia BHYT hộ gia đình bao gồm:
+ Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú.
+ Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký tạm trú.
3. Nhận thẻ BHYT hộ người thân không cần mang sổ hộ khẩu
Với sự kiện bỏ sổ hộ khẩu từ ngày 01/01/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP sửa đổi loạt thủ tục có liên quan đến việc nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Theo đó, năm 2023 nhiều thủ tục sẽ có sự điều chỉnh, trong đó bao gồm cả thủ tục cấp, cấp lại, đổi thẻ BHYT khi nhờ người thân nhận kết quả hộ. Nghị định 104/2022/NĐ-CP quy định trường hợp người thân hoặc người giám hộ đi nhận thẻ BHYT thay thì phải xuất trình các giấy tờ sau:
- Người khác nhận hộ là thân nhân cung cấp các giấy tờ sau: Giấy hẹn; Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân; Giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân: Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh hoặc Giấy kết hôn hoặc Giấy xác nhận cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
- Người khác nhận hộ là người giám hộ cung cấp các giấy tờ sau: Giấy hẹn; Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân; Giấy tờ chứng minh quan hệ giám hộ: Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh hoặc Giấy kết hôn hoặc Giấy xác nhận về cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc quyết định công nhận việc giám hộ. Trong trường hợp không có người giám hộ đương nhiên theo quy định của pháp luật thì cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, quyết định công nhận việc giám hộ của cấp có thẩm quyền.
- Nếu không phải là thân nhân hoặc người giám hộ nêu trên, cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật hiện hành.
4. Quy trình giám định BHYT mới: Thực hiện song song 2 hình thức giám định
Ngày 12/12/2022 BHXH Việt Nam ban hành Quyết định số 3618/QĐ-BHXH về Quy trình giám định BHYT. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2023, thay thế Quyết định số 1456/QĐ-BHXH ngày 01 tháng 12 năm 2015 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Theo đó, đối tượng áp dụng Quyết định này là cơ quan BHXH các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khám, chữa bệnh BHYT.
Quyết định nêu rõ: Giám định BHYT là hoạt động chuyên môn do cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện hoặc phối hợp với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kiểm tra thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT; kiểm tra, đánh giá việc chỉ định điều trị, sử dụng thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế cho người bệnh theo quy định; kiểm tra, xác định chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT.
Quyết định hướng dẫn cụ thể 02 hình thức giám định được thực hiện song song bao gồm:
- Giám định chủ động (do cơ quan BHXH trực tiếp thực hiện): Là việc người được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ thực hiện công việc giám định trực tiếp hồ sơ, bệnh án, tài liệu (bản giấy hoặc dữ liệu điện tử) liên quan đến thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia BHYT.
- Giám định tự động (đây là hình thức giám định sử dụng phần mềm kiểm tra thông tin trong dữ liệu điện tử): Là việc sử dụng phần mềm kiểm tra thông tin trong dữ liệu điện tử với các điều kiện, quy định của pháp luật về thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT.
Bên cạnh đó, quy trình giám định mới quy định tại Chương IV Quyết định số 3618/QĐ-BHXH hướng dẫn chi tiết các nghiệp vụ giám định chi phí khám, chữa bệnh BHYT theo 03 hình thức: Giám định trên dữ liệu; giám định trên hồ sơ, tài liệu và giám định thanh toán trực tiếp.