NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ TIÊM VẮC XIN DẠI
- Thứ hai - 27/11/2023 20:49
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, bệnh Dại trên người đã và đang là một bệnh có số người tử vong cao nhất trong các bệnh truyền nhiễm cao nhất gây dịch. Năm 2022 cả nước có 70 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 28 tỉnh/thành phố, có 500.714 người bị chó, mèo, động vật cắn phải điệu trị dự phòng. Chỉ trong 10 tháng đầu năm 2023 đã có 75 người tử vong do bệnh dại tại 30 tỉnh/thành phố số người điều trị dự phòng gần nữa triệu người cao hơn cùng kỳ năm qua. Riêng Bến Tre từ đầu năm đến nay đã có 05 người tử vong do bệnh dại.
Bệnh Dại là một bệnh nguy hiểm, không có thuốc đặc trị và khi bệnh dại thì tỷ lệ tử vong 100%. Do đó, cách duy nhất ngăn ngừa bệnh dại là tiêm vắc xin phòng Dại.
1. Vắc xin Dại là gì?
Vắc xin phòng Dại của người dại được sử dụng để bảo vệ những người bị động vật cắn (sau phơi nhiễm) hoặc nếu không có thể tiếp xúc với vi rút bệnh dại (trước phơi nhiễm). Vắc xin này hoạt động bằng cách cho người tiếp xúc với một lượng nhỏ vi rút để giúp cơ thể tạo khả năng miễn dịch với bệnh. Vắc xin bệnh Dại được sử dụng ở người lớn và trẻ em.
Tiêm phòng dại có hại không?
Chính vì lo lắng không biết tiêm phòng dại có hại không nên nhiều người còn e dè với loại vắc xin này. Cũng giống như bất kỳ loại thuốc nào, vắc xin ngừa bệnh Dại cũng có khả năng gây ra các phản ứng sau tiêm vắc xin, chẳng hạn như phản ứng dị ứng. Các vấn đề phản ứng nghiêm trọng từ vắc xin phòng ngừa bệnh dại là rất hiếm.
Một số phản ứng thường gặp sau khi tiêm vắc xin phòng Dại:
- Đau nhức, đỏ, sưng hoặc ngứa nơi tiêm thuốc
- Nhức đầu, buồn nôn, đau bụng, đau cơ, chóng mặt
- Nổi mề đay, đau khớp, sốt
Lịch tiêm vắc xin phòng bệnh Dại
* Lịch tiêm phòng bệnh Dại trước khi phơi nhiễm: Tiêm 3 mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28. Sau đó 1 năm tiêm nhắc lại 1 mũi và sau 5 năm tiêm nhắc lại 1 lần.
* Lịch tiêm phòng bệnh Dại khi xác định có phơi nhiễm:
- Người chưa tiêm dự phòng:
+ Tiêm 3 mũi vào các ngày 0, 3, 7 (sau 10 ngày theo dõi con vật còn sống).
+ Tiêm 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 (con vật bệnh, chết không theo dõi được).
- Cần tiến hành tiêm vắc xin Dại càng sớm càng tốt sau khi bị con vật cắn/cào.
- Người đã tiêm dự phòng trước khi phơi nhiễm theo lịch, khi bị con vật cắn thì cần đến Trung tâm Y tế hoặc địa điểm tiêm chủng để được cán bộ y tế tư vấn, nếu cần thiết thì sẽ tiêm 02 mũi vắc xin vào các ngày 0, 3.
* Tiêm huyết thanh kháng dại ngày khi:
- Vết cắn/cào chảy máu ở vùng xa thần kinh trung ương: Tại thời điểm cắn người, nếu con vật có triệu chứng dại hoặc không theo dõi được con vật.
- Vết cắn/cào sâu, nhiều vết; vết cắn/cào gần thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ); vết cắn/cào ở vùng có nhiều dây thần kinh (đầu chi, bộ phận sinh dục): tại thời điểm cắn người nếu con vật bình thường, hoặc có triệu chứng dại hoặc không theo dõi được.
Đến nay, tiêm vắc-xin là biện pháp duy nhất để phòng bệnh dại, tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại. Người khi bị chó, mèo cắn, cào, hoặc bị liếm vào vùng da bị tổn thương phải rửa sạch ngay vết thương bằng nước sạch và xà phòng liên tục trong vòng 15 phút, nếu không có xà phòng thì dùng những thứ có sẵn trong nhà như: dầu gội đầu, sữa tắm, rượu, sau đó sát trùng lại bằng cồn hoặc cồn iod. Sau đó đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại kịp thời.
Theo khuyến cáo ngành y tế, mọi người dân nuôi chó mèo phải tiêm vắc-xin phòng bệnh dại đầy đủ, đúng lịch; xích nhốt, tuyệt đối không được thả rông chó mèo. Khi phát hiện chó, mèo bị bệnh dại, nghi dại tuyệt đối không tiếp xúc với con vật bị bệnh dại hoặc nghi dại để hạn chế sự lây nhiễm vi - rút dại sang người. Đồng thời phải báo cáo ngay cho chính quyền, y tế, thú y địa phương để có biện pháp xử lý con vật bị dại và những con vật đang sống. Phải chôn sâu xác súc vật bị bệnh dại cùng với các chất sát khuẩn như vôi bột.
1. Vắc xin Dại là gì?
Vắc xin phòng Dại của người dại được sử dụng để bảo vệ những người bị động vật cắn (sau phơi nhiễm) hoặc nếu không có thể tiếp xúc với vi rút bệnh dại (trước phơi nhiễm). Vắc xin này hoạt động bằng cách cho người tiếp xúc với một lượng nhỏ vi rút để giúp cơ thể tạo khả năng miễn dịch với bệnh. Vắc xin bệnh Dại được sử dụng ở người lớn và trẻ em.
Tiêm phòng dại có hại không?
Chính vì lo lắng không biết tiêm phòng dại có hại không nên nhiều người còn e dè với loại vắc xin này. Cũng giống như bất kỳ loại thuốc nào, vắc xin ngừa bệnh Dại cũng có khả năng gây ra các phản ứng sau tiêm vắc xin, chẳng hạn như phản ứng dị ứng. Các vấn đề phản ứng nghiêm trọng từ vắc xin phòng ngừa bệnh dại là rất hiếm.
Một số phản ứng thường gặp sau khi tiêm vắc xin phòng Dại:
- Đau nhức, đỏ, sưng hoặc ngứa nơi tiêm thuốc
- Nhức đầu, buồn nôn, đau bụng, đau cơ, chóng mặt
- Nổi mề đay, đau khớp, sốt
Lịch tiêm vắc xin phòng bệnh Dại
* Lịch tiêm phòng bệnh Dại trước khi phơi nhiễm: Tiêm 3 mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28. Sau đó 1 năm tiêm nhắc lại 1 mũi và sau 5 năm tiêm nhắc lại 1 lần.
* Lịch tiêm phòng bệnh Dại khi xác định có phơi nhiễm:
- Người chưa tiêm dự phòng:
+ Tiêm 3 mũi vào các ngày 0, 3, 7 (sau 10 ngày theo dõi con vật còn sống).
+ Tiêm 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 (con vật bệnh, chết không theo dõi được).
- Cần tiến hành tiêm vắc xin Dại càng sớm càng tốt sau khi bị con vật cắn/cào.
- Người đã tiêm dự phòng trước khi phơi nhiễm theo lịch, khi bị con vật cắn thì cần đến Trung tâm Y tế hoặc địa điểm tiêm chủng để được cán bộ y tế tư vấn, nếu cần thiết thì sẽ tiêm 02 mũi vắc xin vào các ngày 0, 3.
* Tiêm huyết thanh kháng dại ngày khi:
- Vết cắn/cào chảy máu ở vùng xa thần kinh trung ương: Tại thời điểm cắn người, nếu con vật có triệu chứng dại hoặc không theo dõi được con vật.
- Vết cắn/cào sâu, nhiều vết; vết cắn/cào gần thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ); vết cắn/cào ở vùng có nhiều dây thần kinh (đầu chi, bộ phận sinh dục): tại thời điểm cắn người nếu con vật bình thường, hoặc có triệu chứng dại hoặc không theo dõi được.
Đến nay, tiêm vắc-xin là biện pháp duy nhất để phòng bệnh dại, tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại. Người khi bị chó, mèo cắn, cào, hoặc bị liếm vào vùng da bị tổn thương phải rửa sạch ngay vết thương bằng nước sạch và xà phòng liên tục trong vòng 15 phút, nếu không có xà phòng thì dùng những thứ có sẵn trong nhà như: dầu gội đầu, sữa tắm, rượu, sau đó sát trùng lại bằng cồn hoặc cồn iod. Sau đó đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại kịp thời.
Theo khuyến cáo ngành y tế, mọi người dân nuôi chó mèo phải tiêm vắc-xin phòng bệnh dại đầy đủ, đúng lịch; xích nhốt, tuyệt đối không được thả rông chó mèo. Khi phát hiện chó, mèo bị bệnh dại, nghi dại tuyệt đối không tiếp xúc với con vật bị bệnh dại hoặc nghi dại để hạn chế sự lây nhiễm vi - rút dại sang người. Đồng thời phải báo cáo ngay cho chính quyền, y tế, thú y địa phương để có biện pháp xử lý con vật bị dại và những con vật đang sống. Phải chôn sâu xác súc vật bị bệnh dại cùng với các chất sát khuẩn như vôi bột.