Thiếu vitamin D ở trẻ gây hậu quả gì?
- Thứ ba - 19/11/2024 21:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Vitamin là một trong những thành phần dinh dưỡng không thể thiếu đối với con người đặc biệt là trẻ nhỏ. Vitamin D có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành cấu trúc xương. Nếu thiếu vitamin D sẽ gây ra hệ luỵ gì ở trẻ, dấu hiệu nhận biết là như thế nào?
1. Nguyên nhân khiến trẻ thiếu vitamin D
Vitamin D là một loại vitamin đặc biệt, bởi nó thuộc nhóm chất tan trong chất béo và cơ thể chúng ta có thể tự tổng hợp được. Trong nhóm vitamin D bao gồm có vitamin D2 và D3, trong đó D3 được biết đến nhiều hơn và có vai trò quan trọng hơn. Vitamin D là một trong những chất có ảnh hưởng tới quá trình phát triển hệ xương của trẻ nhỏ và điều hòa nồng độ canxi có trong máu luôn ổn định.
Một số nguyên nhân cơ bản gây ra việc thiếu vitamin D ở trẻ có thể kể đến như:
- Do kiêng khem: Nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng cơ thể trẻ còn non nớt, cần được bảo vệ, do đó họ luôn cho trẻ ở trong phòng kín, rất ít khi cho trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng.
- Cho trẻ sinh sống ở khu vực ôn đới, xa xích đạo, thời gian chiếu của ánh sáng mặt trời ít.
- Trẻ sinh non cơ thể sẽ không được khỏe mạnh như trẻ sinh thường, nên quá trình hấp thu các chất dinh dưỡng kém.
- Tác dụng của một số loại thuốc hỗ trợ điều trị gan, thận gây cản trở tác dụng hoặc quá trình hấp thụ của vitamin D.
- Thành phần dinh dưỡng thiếu các chất cung cấp vitamin D cho cơ thể.
- Cơ thể kém hấp thu vitamin D do gặp các vấn đề về tiêu hóa và không hấp thụ được gluten có trong thực phẩm.
- Do màu da: Những em bé có da sẫm màu (da đen) thì khả năng tạo vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sẽ giảm hơn so với người có da sáng màu.
- Trẻ em bị béo phì thì lượng mỡ dư thừa trong cơ thể khá lớn, chính vì thế mà vitamin D sẽ bị tắc ở những mô mỡ này và gây ra hiện tượng thiếu vitamin D.
Những dấu hiệu nhận biết trẻ bị thiếu vitamin D
- Trẻ mọc răng chậm, sâu răng.
- Trẻ bị thiếu vitamin D còn có thóp rộng, chậm đóng thóp, biến dạng hộp sọ, xương sọ mềm, đầu bẹt…
- Khi ngủ hay giật mình rồi khóc thét, cơn khóc kéo dài hàng giờ.
- Yếu cơ, chậm phát triển vận động: chậm biết lật, bò, đứng, đi…
- Xương sườn và lồng ngực biến dạng, vẹo cột sống và chân vòng kiềng cũng là những dấu hiệu của thiếu vitamin D.
- Nếu nặng trẻ có thể bị co giật do hạ canxi máu.
Ngoài ra, trẻ thiếu vitamin D có thể có những triệu chứng khác như: Hay đổ mồ hôi trộm, rụng tóc hình vành khăn… Tuy nhiên, đó không phải là triệu chứng đặc hiệu của thiếu vitamin D và không thể chỉ dựa vào 1 triệu chứng đơn độc mà kết luận trẻ thiếu vitamin D. Việc chẩn đoán chính xác cần phải dựa vào thăm khám lâm sàng và xét nghiệm.
Hậu quả của việc thiếu vitamin D ở trẻ em và người lớn
Thiếu vitamin D không chỉ gặp ở trẻ em mà cả người lớn cũng có thể mắc phải, đây là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh thường gặp mà chúng ta có thể kể ra sau đây:
- Trẻ thiếu Vitamin D hay bị còi xương: Đây là một trong những ảnh hưởng lớn nhất của việc thiếu vitamin D đối với trẻ em.
- Loãng xương: Thường gặp ở người lớn tuổi, làm cho lượng canxi trong xương giảm, làm khả năng đàn hồi của xương thấp và dễ dẫn tới gãy xương...
- Bệnh tim mạch: Thiếu vitamin D làm cho người bệnh thường có nguy cơ bị tăng huyết áp, đau tim và đột quỵ.
- Tăng cholesterol.
- Các bệnh lý khác: Dị ứng, gây viêm, trầm cảm.
2. Cần làm gì khi trẻ thiếu vitamin D?
Phương pháp khắc phục tình trạng trẻ thiếu vitamin D bằng cách thường xuyên cho trẻ tắm nắng, thời điểm tắm nắng là khi mặt trời mới lên, khoảng 7 - 9 giờ (khoảng thời gian đó trong ánh sáng mặt trời chưa có nhiều tia tử ngoại gây hại cho da), thời gian tắm mỗi ngày khoảng 10 - 15 phút, thời gian này dài ngắn phụ thuộc vào mùa hè hoặc đông. Khi tắm nên để bàn tay, bàn chân, cánh tay, bụng... của trẻ được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.
Bổ sung vitamin D cho trẻ thông qua những loại thực phẩm bao gồm: Dầu gan cá; Lòng đỏ trứng, sữa, gan động vật; Các loại cá như cá hồi, cá trích, cá mòi, cá ngừ... Các loại đồ uống từ ngũ cốc hoặc nước cam ép đã được bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết.
Duy trì chế độ ăn uống khoa học, cung cấp đầy đủ những nhóm dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ.
Cha mẹ có thể bổ sung vitamin D cho trẻ theo hướng dẫn của các bác sĩ. Không tự ý cho trẻ sử dụng vitamin D quá liều vì có thể gây ngộ độc, triệu chứng ngộ độc sẽ không xảy ra ngay mà khoảng một vài tháng hay thậm chí là một vài năm sau.
Khi bị ngộ độc vitamin D trong máu của trẻ sẽ bị lắng đọng nhiều canxi, dẫn đến tình trạng chán ăn, giảm cân, táo bón, tiêu chảy, buồn nôn, nôn, vôi hóa ống thận, suy thận… Nếu không sớm phát hiện ra tình trạng này thì trẻ sẽ phải đối mặt với những biến chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm tới tính mạng.
Vitamin D là một loại vitamin đặc biệt, bởi nó thuộc nhóm chất tan trong chất béo và cơ thể chúng ta có thể tự tổng hợp được. Trong nhóm vitamin D bao gồm có vitamin D2 và D3, trong đó D3 được biết đến nhiều hơn và có vai trò quan trọng hơn. Vitamin D là một trong những chất có ảnh hưởng tới quá trình phát triển hệ xương của trẻ nhỏ và điều hòa nồng độ canxi có trong máu luôn ổn định.
Một số nguyên nhân cơ bản gây ra việc thiếu vitamin D ở trẻ có thể kể đến như:
- Do kiêng khem: Nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng cơ thể trẻ còn non nớt, cần được bảo vệ, do đó họ luôn cho trẻ ở trong phòng kín, rất ít khi cho trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng.
- Cho trẻ sinh sống ở khu vực ôn đới, xa xích đạo, thời gian chiếu của ánh sáng mặt trời ít.
- Trẻ sinh non cơ thể sẽ không được khỏe mạnh như trẻ sinh thường, nên quá trình hấp thu các chất dinh dưỡng kém.
- Tác dụng của một số loại thuốc hỗ trợ điều trị gan, thận gây cản trở tác dụng hoặc quá trình hấp thụ của vitamin D.
- Thành phần dinh dưỡng thiếu các chất cung cấp vitamin D cho cơ thể.
- Cơ thể kém hấp thu vitamin D do gặp các vấn đề về tiêu hóa và không hấp thụ được gluten có trong thực phẩm.
- Do màu da: Những em bé có da sẫm màu (da đen) thì khả năng tạo vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sẽ giảm hơn so với người có da sáng màu.
- Trẻ em bị béo phì thì lượng mỡ dư thừa trong cơ thể khá lớn, chính vì thế mà vitamin D sẽ bị tắc ở những mô mỡ này và gây ra hiện tượng thiếu vitamin D.
Những dấu hiệu nhận biết trẻ bị thiếu vitamin D
- Trẻ mọc răng chậm, sâu răng.
- Trẻ bị thiếu vitamin D còn có thóp rộng, chậm đóng thóp, biến dạng hộp sọ, xương sọ mềm, đầu bẹt…
- Khi ngủ hay giật mình rồi khóc thét, cơn khóc kéo dài hàng giờ.
- Yếu cơ, chậm phát triển vận động: chậm biết lật, bò, đứng, đi…
- Xương sườn và lồng ngực biến dạng, vẹo cột sống và chân vòng kiềng cũng là những dấu hiệu của thiếu vitamin D.
- Nếu nặng trẻ có thể bị co giật do hạ canxi máu.
Ngoài ra, trẻ thiếu vitamin D có thể có những triệu chứng khác như: Hay đổ mồ hôi trộm, rụng tóc hình vành khăn… Tuy nhiên, đó không phải là triệu chứng đặc hiệu của thiếu vitamin D và không thể chỉ dựa vào 1 triệu chứng đơn độc mà kết luận trẻ thiếu vitamin D. Việc chẩn đoán chính xác cần phải dựa vào thăm khám lâm sàng và xét nghiệm.
Hậu quả của việc thiếu vitamin D ở trẻ em và người lớn
Thiếu vitamin D không chỉ gặp ở trẻ em mà cả người lớn cũng có thể mắc phải, đây là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh thường gặp mà chúng ta có thể kể ra sau đây:
- Trẻ thiếu Vitamin D hay bị còi xương: Đây là một trong những ảnh hưởng lớn nhất của việc thiếu vitamin D đối với trẻ em.
- Loãng xương: Thường gặp ở người lớn tuổi, làm cho lượng canxi trong xương giảm, làm khả năng đàn hồi của xương thấp và dễ dẫn tới gãy xương...
- Bệnh tim mạch: Thiếu vitamin D làm cho người bệnh thường có nguy cơ bị tăng huyết áp, đau tim và đột quỵ.
- Tăng cholesterol.
- Các bệnh lý khác: Dị ứng, gây viêm, trầm cảm.
2. Cần làm gì khi trẻ thiếu vitamin D?
Thực phẩm giàu vitamin D
Phương pháp khắc phục tình trạng trẻ thiếu vitamin D bằng cách thường xuyên cho trẻ tắm nắng, thời điểm tắm nắng là khi mặt trời mới lên, khoảng 7 - 9 giờ (khoảng thời gian đó trong ánh sáng mặt trời chưa có nhiều tia tử ngoại gây hại cho da), thời gian tắm mỗi ngày khoảng 10 - 15 phút, thời gian này dài ngắn phụ thuộc vào mùa hè hoặc đông. Khi tắm nên để bàn tay, bàn chân, cánh tay, bụng... của trẻ được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.
Bổ sung vitamin D cho trẻ thông qua những loại thực phẩm bao gồm: Dầu gan cá; Lòng đỏ trứng, sữa, gan động vật; Các loại cá như cá hồi, cá trích, cá mòi, cá ngừ... Các loại đồ uống từ ngũ cốc hoặc nước cam ép đã được bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết.
Duy trì chế độ ăn uống khoa học, cung cấp đầy đủ những nhóm dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ.
Cha mẹ có thể bổ sung vitamin D cho trẻ theo hướng dẫn của các bác sĩ. Không tự ý cho trẻ sử dụng vitamin D quá liều vì có thể gây ngộ độc, triệu chứng ngộ độc sẽ không xảy ra ngay mà khoảng một vài tháng hay thậm chí là một vài năm sau.
Khi bị ngộ độc vitamin D trong máu của trẻ sẽ bị lắng đọng nhiều canxi, dẫn đến tình trạng chán ăn, giảm cân, táo bón, tiêu chảy, buồn nôn, nôn, vôi hóa ống thận, suy thận… Nếu không sớm phát hiện ra tình trạng này thì trẻ sẽ phải đối mặt với những biến chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm tới tính mạng.