BỆNH DẠI NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý

Thứ sáu - 31/10/2025 03:34

Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính rất nguy hiểm. Khi đã phát bệnh, tỷ lệ tử vong ở người gần như là 100%, chưa có thuốc đặc trị. Tại Việt Nam từ đầu năm 2025 đến nay, dịch bệnh xuất hiện và tăng cao đột biến ở những tỉnh vốn không phải là khu vực trọng điểm về dại. Trong đó, tỉnh Lâm Đồng (5 ca tử vong), Gia Lai (5 ca tử vong), Đắk Lắk (4 ca tử vong). Tính đến ngày 29/10/2025, tỉnh Vĩnh Long chưa ghi nhận trường hợp bệnh dại trên người, giảm 4 ca so với cùng kỳ năm 2024 (4 ca).

Nhằm hưởng ứng ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2025, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Vĩnh Long xin thông báo và tuyên truyền đến toàn thể bà con một số nội dung quan trọng về đặc điểm, mức độ nguy hiểm và các biện pháp phòng chống bệnh dại như sau:

Bệnh dại là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút dại gây ra. Bệnh lây từ động vật sang người, chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc vết liếm của động vật mắc bệnh dại lên vùng da bị trầy xước hay niêm mạc. Khi đã phát bệnh, tỷ lệ tử vong ở người gần như là 100%, chưa có thuốc đặc trị, vì vậy, đây là một căn bệnh rất đáng lo ngại mà chúng ta tuyệt đối không được chủ quan.

Nguồn bệnh và đường lây truyền:

Ổ chứa vi rút dại trong tự nhiên là các loài động vật có vú, chủ yếu là chó, mèo, chuột,…và một số động vật hoang dã khác. Ở Việt Nam, chó là nguồn truyền bệnh chủ yếu, chiếm đến hơn 90% số ca bệnh dại ở người. Ngoài ra, mèo và một số động vật khác cũng có thể là nguồn truyền bệnh.

Vi rút dại lây truyền sang người chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào của động vật bị dại, hoặc khi nước bọt của con vật dại tiếp xúc với vùng da bị tổn thương hay niêm mạc. Ngoài ra, có thể lây truyền qua các đường khác nhưng rất hiếm gặp như ghép tạng, tiếp xúc trực tiếp với mô, phủ tạng của người mắc bệnh dại.

Thời gian ủ bệnh và thời kỳ lây truyền:

Thời gian ủ bệnh dại ở người thường từ 1 đến 3 tháng, hiếm khi ngắn dưới 9 ngày hoặc dài đến vài năm tùy thuộc vào vị trí và mức độ nặng nhẹ của vết cắn. Vết cắn càng nặng, càng gần thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ thì thời gian ủ bệnh càng ngắn, nguy cơ tử vong càng cao.

Ở động vật, đặc biệt là chó, vi rút dại có thể lây cho người từ 3 đến 7 ngày trước khi chó phát bệnh và trong suốt thời gian chó mắc bệnh. Chính vì vậy, việc giám sát, phát hiện và xử lý sớm chó nghi dại là rất cần thiết.

Triệu chứng bệnh dại ở người:

Người mắc bệnh dại giai đoạn đầu thường có biểu hiện sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể. Tại vị trí vết cắn có thể đau rát, tê ngứa. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn toàn phát, người bệnh sẽ rất sợ nước, sợ gió, có biểu hiện kích thích, co giật, rối loạn ý thức, liệt cơ và cuối cùng là tử vong.

Để phòng, chống bệnh dại hiệu quả, bà con cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:

1. Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y

2. Không thả rông chó, mèo. Diệt ngay chó và động vật lên cơn dại hoặc nghi mắc bệnh dại trong khu vực ổ dịch.

3. Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo. Người bị chó, mèo cắn phải đi tiêm vắc xin phòng sớm và đầy đủ các mũi tiêm theo chỉ dẫn của bác sĩ;

4. Khi bị chó, mèo cắn, cào, liếm cần:

- Rửa ngay vết thương với xà phòng và nước sạch dưới vòi chảy liên tục trong thời gian khoảng 10-15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn 70 độ hoặc cồn Iod hoặc các chất sát khuẩn khác để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn.

- Không chà xát, không nặn máu để tránh tổn thương rộng hơn. Sau đó cần đưa ngay người bị thương đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị càng sớm càng tốt.

- Khi xử lý vết thương do bị động vật cắn người dân cần chú ý: Không băng kín, không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn, tránh khâu kín ngay vết thương; Không điều trị bệnh dại bằng các phương pháp dân gian, thuốc Đông y hoặc thuốc Nam, vì không có hiệu quả.

- Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời. Việc khám và điều trị dự phòng dại bằng tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại phải được thực hiện càng sớm càng tốt trong vòng 72 giờ sau khi bị cắn. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại.

Ngành Y tế Vĩnh Long kêu gọi quý bà con hưởng ứng ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2025 với chủ đề: Hành động ngay: Bạn, tôi và cộng đồng cùng chung tay phòng chống bệnh dại.

Nguồn tin: BS. Kim Thị Bích Tiền